بازی درمانی کودکان پرخاشگر شامل اجرایی کردن بازیهای گوناگون مخصوص پرخاشگری و متناسب با میزان خشونت کودکان است. در میان بازیهایی که برای کاهش خشم کودکان در نظر گرفته میشود، درمانگر تنها به یک سبک خاص اکتفا نمیکند. از آنجایی که برخی کودکان قادر به کنترل پرخاشگری خود نیستند و نمیتوانند واکنشهای رفتاری خود را در موقعیتهای مختلف کنترل کنند، یکی از بهترین راهکارها به منظور درمان این اختلال بازی درمانی است. به منظور آشنایی بیشتر با نحوه بازی درمانی کودکان پرخاشگر و تاثیرات آن تا انتهای مقاله ما را همراهی کنید.
بازی درمانی کودکان پرخاشگر چه تاثیراتی دارد؟
بازی درمانی به عنوان یکی از کاربردیترین روشها برای کنترل خشم در کودکان به شمار میرود. کودکان از طریق بازی درمانی موفق به یادگیری مهارتهای زیادی خواهند شد. این مهارتها به کودکان کمک خواهند کرد تا بدانند در برابر مشکلات و مسائل گوناگون چگونه باید رفتار کنند. به عنوان مهمترین تاثیرات بازی درمانی در کودکان پرخاشگر میتوان به موارد زیر اشاره نمود.
1. بیان راحتتر و شناسایی احساسات توسط کودکان:
یکی از تاثیرات بازی درمانی آن است که کودکان به راحتی و بدون ترس از قضاوت دیگران میتوانند احساسات خود را بشناسند و آنها را بیان نمایند.
2. افزایش اعتماد به نفس:
بازی درمانی سبب میشود تا کودکان نسبت به تواناییهای خود احساس بهتری داشته باشند. قطعاً اگر کودکان نسبت به هم سن و سالهای خود اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند، بهتر و بیشتر میتوانند مسائل مختلف را مدیریت کنند و خشم خود را نیز کنترل نمایند.
3. یادگیری مهارتهای حل مسئله:
درمانگران به کودکان کمک خواهند کرد تا بتوانند راهحل مناسبی را برای مشکلات خود بیابند. کودکان پرخاشگر به دلایل مختلفی همچون زود از کوره در رفتن، راحت طلب بودن، زود پرخاشگر بودن، بیحوصله بودن و غیره نسبت به سایر کودکان دیرتر به حل مسئله خواهند پرداخت. بنابراین یکی از تاثیرات مهم بازی درمانی یادگیری مهارتهای حل مسئله توسط کودکان است.
4. تقویت مهارتهای ارتباطی و اجتماعی:
با افزایش و بهبود مهارتهای ارتباطی و اجتماعی اعتماد به نفس کودک افزایش یافته و ترس و اضطراب او نیز کمتر میشود.
5. کمک به دور کردن اضطراب و تنشها از کودکان:
از دیگر تاثیرات بازی درمانی آن است که به کودکان پرخاشگر کمک خواهد کرد تا از هر گونه تنش و اضطراب دور شوند.
6. تسهیل ارتباط با والدین:
بازی درمانی روشی موثر به منظور بهبود ارتباط کودک با والدین است. والدین از طریق بازی میتوانند یاد بگیرند که به فرزندان خود کمک کنند و رفتارهای آنان را به خوبی درک نمایند.
7. کاهش پرخاشگری:
از دیگر تاثیرات بازی درمانی آن است که کودکان میتوانند به شکلی کاملاً سالم پرخاشگری خود را تخلیه کنند تا به خود و یا دیگران آسیبی نرسانند.
بازی درمانی کودک پرخاشگر چگونه انجام میشود؟
کودکان پرخاشگر از طریق بازی درمانی جایگاه خود را درک میکنند و میتوانند احساسات عمیق و درونی خود را به خوبی به نمایش بگذارند. از آنجایی که کودک نمیتواند احساسات خود را به خوبی به بزرگسالان ابراز کند، درمانگر خود را هم سطح او میکند و به دنیای کودکانه او میپیوندد.
کودکان پرخاشگر در حین بازی درمانی تمایل زیادی به اشتراکگذاری احساسات خود دارند، اما به هیچ عنوان تحت فشار قرار نمیگیرند. نحوه انجام بازی درمانی کودکان پرخاشگر توسط درمانگر با توجه به نیازهای کودکان کاملاً متفاوت است. گاهی اوقات درمانگر از کودک درخواست میکند که فقط بازی را تماشا کند. همچنین ممکن است درمانگر بخواهند با معلمان یا والدین کودکان مصاحبهای جداگانه داشته باشد. درمانگر پس از ارزیابی دقیق برخی از اهداف درمانی را مشخص میکند و تصمیمات لازم جهت ادامه درمان را اتخاذ مینماید.
با پیشرفت درمان مجدداً درمانگر تمامی رفتارهای کودک پرخاشگر و همچنین اهداف درمان را ارزیابی میکند. در برخی مواقع درمانگر خواهران، برادران، والدین و سایر اعضای خانواده را نیز به بازی درمانی دعوت میکند تا به حل تعارضات و بهبود آرامش کودک کمک نماید.
انواع بازی درمانی کودکان پرخاشگر
به طور کلی درمانگران با استفاده از دو روش، بازی درمانی را برای کودکان پرخاشگر انجام میدهد که این دو شیوه عبارتند از:
بازی درمانی دستوری:
درمانگر در روش بازی درمانی دستوری رویکردی را اتخاذ خواهد کرد و کودکی را به وسیله فعالیتها و بازیهای هدایت شده راهنمایی میکند تا کودک به راحتی بتواند احساسات خود را بیان نماید. در بازی درمانی دستوری درمانگر دستورالعملهای خاصی را در نظر میگیرد و در حین انجام کار توسط کودک بر تمامی فعالیتهای او نظارت میکند.
بازی درمانی غیر دستوری:
درمانگر در بازی درمانی غیر دستوری از فضایی کمتر کنترل شده استفاده میکند. در واقع در این روش درمانگر کودک را به حال خود رها میکند تا کودک در فعالیتها و بازیهایی که از آنها لذت میبرد شرکت کند و سپس احساسات خود را طی مدت زمانی کوتاه بیان نماید.
آیا بازی درمانی برای تمام کودکان پرخاشگر مناسب است؟
بازی درمانی یک نوع روان درمانی است که در زمینه مسائل عاطفی و روانی به کودکان کمک زیادی میکند. در درجه اول بازی درمانی برای کودکانی که در ابراز احساسات خود مشکل دارند مورد استفاده قرار میگیرد و به عنوان روشی کاملاً موثر و اثربخش به شمار میرود. این روش درمانی برای کودکان در بازه سنی ۳ الی ۱۲ سال بسیار مناسب خواهد بود.
درمانگران در این روش از روشهای گوناگونی همچون رقص، نقاشی و غیره برای کودکان در سنین مختلف استفاده میکنند. بر اساس شواهد موجود این روش درمانی برای اکثر کودکان مبتلا به اختلال پرخاشگری مفید بوده و میتواند سبب کاهش و کنترل خشم آنان شود.
نقش والدین در بازی درمانی کودکان پرخاشگر
به طور کلی کودکان انواع گوناگونی از کج رفتاریها همچون بروز خشونت، بیاحترامی، اوقات تلخی، پرخاشگری و سایر موارد مشابه را از خود نشان میدهند. قطعاً کنترل کج خلقیهای کودکان برای والدینی که درباره نحوه رفتار با کودکان پرخاشگر اطلاعاتی ندارند، دشوار است. گاهی اوقات برخورد نادرست والدین سبب تشدید پرخاشگری و خشونت کودکان میشود.
لازم به ذکر است که هیچ راهحل قطعی و کارآمدی برای کنترل پرخاشگری کودکان وجود ندارد. برخی از شیوههای اصولی که به والدین کمک میکنند تا در هنگام وقوع پرخاشگریهای شدید توسط کودکان سبب کنترل خشونت و پرخاش آنان شوند شامل موارد زیر میگردد.
- تشخیص رفتار نادرست
- مواجهه با بدرفتاری
مدت زمان بازی درمانی برای کودکان پرخاشگر
تعداد جلسات بازی درمانی و مدت زمان آن با توجه به میزان تاثیرپذیری کودکان در طول جلسات متغیر و متفاوت است. به طور کلی مدت زمان جلسات بازی درمانی حدود ۳۰ الی ۴۵ دقیقه است. نکتهای که باید به آن توجه داشته باشید آن است که پرخاشگری کودکان تنها با چند روز و چند ساعت وقت گذاشتن به هیچ عنوان درمان نمیشود. حضور منظم در جلسات بازی درمانی در بهترین کلینیک بازی درمانی در تهران موجب بهبود این اختلال در کودکان خواهد شد.
نگاه کلی به موضوع بازی درمانی کودکان پرخاشگر
پرخاشگری به عنوان یک رفتار آزاردهنده در کودکان محسوب میشود. برای درمان این اختلال روشهای گوناگونی وجود دارد که یکی از بهترین آنها بازی درمانی است. بازی درمانی با روشهای مختلفی صورت میگیرد که انتخاب بهترین روش درمانی بر عهده درمانگر است. بازی درمانی کودکان پرخاشگر باید توسط یک درمانگر زبده و باتجربه صورت بگیرد تا والدین در کمترین زمان ممکن شاهد بهبود این اختلال در کودکان خود باشند.